Η Αντικοινωνική Συμπεριφορά παιδιών και εφήβων και ο τρόπος που συνδέεται με το κυρίαρχο επικοινωνιακό κλίμα του σύγχρονου σχολείου.

Η Αντικοινωνική Συμπεριφορά των παιδιών και των εφήβων υπάγεται στην κατηγορία των συμπεριφοριστικών διαταραχών ή αλλιώς στην ομάδα διαταραχών συμπεριφοράς. Σύμφωνα με ψυχολόγους, η αντικοινωνική συμπεριφορά του παιδιού εκδηλώνεται με επιθετικότητας, θυμό, ανυπακοή, ξεσπάσματα, εκρήξεις οργής, εναντίωση, απομόνωση, μη συνεργατικότητα, με τη μορφή του φαινόμενου Bullying,  με διαπληκτισμούς και τέλος με αυταρχικότητα. Μελέτες έχουν αποδώσει τα αίτια των διαταραχών συμπεριφοράς σε βιολογικούς αλλά και ψυχολογικούς παράγοντες (Στασινός, 2013). Βέβαια, οι ψυχολογικοί παράγοντες είναι αυτοί που επηρεάζουν το παιδί σε καθημερινή βάση, προκαλώντας του δυσκολίες τόσο στο οικογενειακό του περιβάλλον, όσο και στο σχολικό του, διαταράσσοντας τις αλληλεπιδράσεις του με δασκάλους και μαθητές, μέσω καυγάδων και διαπληκτισμών, ανυπακοής, ξεσπάσματα οργής, εκφοβιστικής συμπεριφοράς (προς τους συμμαθητές) αλλά και επιθετικότητας. Αναμφισβήτητα, μια τέτοια είδους συμπεριφορά επηρεάζει αρνητικά τη σχολική επίδοση του παιδιού και του εφήβου και φυσικά τη μετέπειτα εξέλιξή του.

Στο σημείο αυτό, αξίζει να επισημανθεί πως η επιθετικότητα και το φαινόμενο bulling, εκδηλώνονται συχνά σε παιδιά με αντικοινωνική συμπεριφορά. Ειδικότερα, η επιθετική συμπεριφορά μπορεί να έχει αντίκτυπο σε όλους τους τομείς της σχολικής ζωής τω παιδιών (και όχι μόνο), ενώ μάλιστα δύναται να επιφέρει αρνητικές συνέπειες και στις ακαδημαϊκές τους ικανότητες (Doumen et al., 2009). Ανάλογη εξουσία στα παιδιά φαίνεται να ασκεί και η εκφοβιστική συμπεριφορά (φαινόμενο Bullying), κατά την οποία το ίδιο το παιδί «παραγνωρίζει την ανάγκη και το δικαίωμα του άλλου για ψυχική και σωματική ακεραιότητα» (Στασινός, 2013).

Συνεπώς, μια τέτοιου είδους ενέργεια προκαλεί δυσκολίες στο ίδιο το παιδί και στις κοινωνικές του επαφές, με αποτέλεσμα το βίωμα της περιθωριοποίησης, της απόρριψης, των ψυχολογικών προβλημάτων, τα οποία φαίνεται να εντείνουν το υπάρχον πρόβλημα συμπεριφοράς. H ανωριμότητα και η κοινωνική απόσυρση είναι ακόμα ένα χαρακτηριστικό της συμπεριφοράς αυτών των παιδιών, τα οποία αποστασιοποιούνται σταδιακά από το περιβάλλον τους, δυσχεραίνουν τις σχέσεις με τους συνομήλικους τους, και ομολογουμένως την ομαλή ανάπτυξή τους. Είναι αναμενόμενο η αντικοινωνική συμπεριφορά των παιδιών να συνεχιστεί και στην εφηβική τους ζωή, μετατρεπόμενη σε παραβατική συμπεριφορά. Κατά τον Χρηστάκη (2010), τα οι έφηβοι διαθέτουν περισσότερο αντιδραστικές συμπεριφορές που εκδηλώνονται με την καταστροφή πραγμάτων, την καταπάτηση των κανόνων καλής συμπεριφοράς στο σχολείο, ακόμα και τη χρήση αλκοόλ και ναρκωτικών.

Για το λόγο αυτό, απαιτείται έγκαιρη συνεργασία και συμβουλευτική των γονέων του παιδιού με κάποιον ειδικό, αλλά και τον ίδιο το δάσκαλο για τη βέλτιστη αντιμετώπιση της συμπεριφοράς του και την επίτευξη μιας ομαλής αναπτυξιακής εξέλιξης του ατόμου. Αναντίρρητα, αυτά μπορούν να επιτευχθούν τόσο μέσω της διδασκαλίας αποτελεσματικών πρακτικών μάθησης, όσο της εξασφάλισης και προαγωγής ενός ασφαλούς κλίματος.

Βιβλιογραφικές Αναφορές

Doumen, S., Verschueren, K., & Buyse, E. (2009). Children’s aggressive behavior and teacher-child conflict in kindergarten: Is teacher perceived control over child behavior a mediating variable?. British Journal Of Educational Psychology, 79(4), 663-675.

Στασινός, Δ. (2013). ). Η ειδική εκπαίδευση 2020: Για μια συμπεριληπτική ή ολική εκπαίδευση στο νέο-ψηφιακό σχολείο με ψηφιακούς πρωταθλητές. Αθήνα: Εκδόσεις Παπαζήση

Χρηστάκης, Κ. (2010). Προβλήματα συμπεριφοράς στη σχολική ηλικία. Τάσεις και προοπτική. Ανακτήθηκε στις 13 Δεκεμβρίου, 2013 από http://www.dyslexiagoneis.gr/view.asp?ItemID=57&ns=1&mcid=9&cid=23&scid=16&page=4

Πωλίνα Κουμασίτη

This entry was posted in Ανθρωπιστικές Επιστήμες and tagged , , , , , , . Bookmark the permalink.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *